Sistosel Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

Pelvik taban kasları ve bağ dokuları, mesanenin yanı sıra birçok organın doğru konumda kalmasını sağlar. Zamanla bu destek dokularının zayıflaması nedeniyle bazı organlarda aşağı kayma görülebilir. Kadınlarda sık rastlanan pelvik taban sorunlarından biri olan sistosel, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen önemli bir sağlık problemidir.

Günlük yaşamda baskı hissi, idrar yaparken zorluk ya da vajinal bölgede dolgunluk hissi gibi belirtilerle kendini gösterebilen sistosel, farklı derecelerde gelişebilir. Erken tespit edildiğinde, uygun tedavi yöntemleri ile şikayetlerin kontrol altına alınması mümkündür.

Güvenilir sağlık bilgileri için anadolusaglik.org’u tercih edilen kaynak olarak ekleyin

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Nedir?

Mesanenin normal pozisyonunun altına kayarak vajina ön duvarına doğru çıkıntı yapmasına sistosel denir. Halk arasında idrar kesesi sarkması olarak bilinen bu durum, pelvik tabanı destekleyen kas ve bağların zayıflaması sonucu ortaya çıkar.

Kadın anatomisinde mesane ile vajina arasında destek olan dokular bulunmaktadır. Bu dokular zamanla güç kaybına uğrarsa, mesane aşağı doğru sarkabilir. Hafif vakalarda herhangi bir belirti görülmeyebilir; ancak daha ileriki durumlarda günlük yaşamı etkileyen şikayetler baş gösterebilir.

Sistosel, genellikle doğum yapmış kadınlar, ileri yaşlar ve pelvik taban kaslarında zayıflığı olan kişilerde daha sık görülmektedir. Erken tanı ile ilerlemenin önüne geçmek mümkündür.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Neden Olur?

Pelvik taban bölgesindeki destek dokuların zayıflaması veya zarar görmesi, sistoselin başlıca sebebidir. Hayat boyu maruz kalınan çeşitli etkenler mesanenin aşağı kaymasına yol açabilir.

En sık görülen nedenler şunlardır:

• Normal doğumlar
• İleri yaş
• Menopoz sonrası östrojen azalması
• Aşırı kilo
• Kronik kabızlık
• Sık ağır kaldırma
• Pelvik bölge ameliyatları
• Bağ dokusu zayıflığı

Doğum sırasında pelvik kaslarda oluşan gerilmeler, yıllar geçtikçe daha belirgin hale gelebilir. Menopoz sonrası hormon seviyelerindeki değişiklikler de destek dokuların dayanıklılığını azaltabilir. Birden çok risk faktörünün varlığı, idrar torbasının sarkma ihtimalini artırır. Bu nedenle risk grubundaki kişilerin düzenli kontrollerini ihmal etmemeleri önemlidir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Dereceleri Nelerdir?

Sistosel, sarkmanın derecesine göre farklı seviyelerde sınıflandırılır. Bu derecelendirme, tedavi planının belirlenmesinde önemlidir.

Genellikle kullanılan sınıflama aşağıdaki gibidir:

• 1. derece sistosel: Mesane hafif derecede aşağı inmiştir.
• 2. derece sistosel: Mesane vajina girişine kadar yaklaşmıştır.
• 3. derece sistosel: Mesane vajina girişinden dışarı doğru çıkıntı yapar.
• 4. derece sistosel: Mesanenin önemli bir kısmı vajina dışına sarkmıştır.

Hafif vakalarda belirgin şikayetler olmayabilir. Ancak ileri derecelerde baskı hissi, idrar kaçırma ve mesaneyi tam boşaltamama gibi belirtiler daha sık görülmektedir. Sarkmanın derecesi, muayene sırasında yapılan değerlendirmelerle belirlenir ve tedavi yaklaşımı büyük ölçüde bu sınıflandırmaya göre şekillenir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler, sarkmanın seviyesine göre değişiklik gösterebilir. Bazı bireyler uzun süre hiçbir belirti yaşamazken, bazı hastalarda günlük yaşamı etkileyen belirtiler ortaya çıkabilir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

• Vajinada dolgunluk hissi
• Pelvik bölgede baskı hissi
• İdrar kaçırma
• Sık idrara çıkma
• İdrar yaparken zorluk
• Mesaneyi tam olarak boşaltamama hissi
• İlişki sırasında rahatsızlık hissi
• Uzun süre ayakta durunca artan baskı hissi

Şikayetler genellikle günün ilerleyen saatlerinde daha belirgin olabilir. Özellikle ağır fiziksel aktivitelerin ardından baskı hissinde artış gözlemlenebilir. Vaginal bölgede ele gelen bir çıkıntı hissi, ileri dereceli sistoselin dikkate değer belirtilerinden biridir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı süreci, detaylı hasta öyküsünün alınması ve fizik muayene ile başlar. Hastanın yaşadığı belirtiler değerlendirilir ve ardından pelvik muayene yapılır. Tanıyı desteklemek için çeşitli yöntemlerden faydalanılabilir:

• Pelvik muayene
• İdrar tahlili
• Mesane fonksiyon testleri
• Ürodinamik incelemeler
• Ultrasonografi
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR)

Muayene sırasında hastadan öksürmesi veya ıkınması istenebilir. Bu yöntemle sarkmanın derecesi daha net değerlendirilebilir. İdrar yapma sorunlarının eşlik ettiği durumlarda mesane fonksiyonlarını inceleyen testler tanı sürecini destekleyebilir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi planı, hastanın yaşı, şikayetlerinin şiddeti ve sarkmanın derecesine bağlı olarak belirlenir. Hafif vakalarda cerrahi olmayan yöntemler tercih edilebilir.

Uygulanabilecek tedavi seçenekleri arasında şunlar yer alır:

• Pelvik taban egzersizleri
• Kegel egzersizleri
• Pesser kullanımı
• Yaşam tarzı değişiklikleri
• Hormon tedavileri
• Cerrahi tedavi

Pelvik taban kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizler, erken aşamalarda oldukça faydalı olabilir. Pesser adı verilen özel destek aparatları da bazı hastalarda etkili sonuçlar verebilir. İleri dereceli vakalarda veya günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen durumlar için cerrahi seçenekler düşünülmelidir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Ameliyatı

Cerrahi tedavi, ileri dereceli sistosel vakalarında veya diğer yöntemlerin yetersiz olduğu durumlarda uygulanabilir. Ameliyatın amacı, mesaneyi yeniden anatomik doğru konumuna yerleştirmektir. Operasyon sırasında zayıflamış vajinal duvar desteklenir ve pelvik taban güçlendirilir. Bazı durumlarda kişinin kendi dokuları kullanılırken, bazı vakalarda özel destek materyalleri de kullanılabilir.

Ameliyat sonrası iyileşme süreci, hastanın genel sağlığı ve uygulanan yönteme bağlı olarak farklılık gösterebilir. Hekimin önerilerine uyulması, iyileşme sürecini daha sağlıklı bir şekilde ilerletir.

Sistosel (İdrar Kesesi Sarkması) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Sistosel kendiliğinden düzelir mi?

Sistosel genellikle kendiliğinden düzelmez. Hafif vakalarda belirtiler uzun süre sabit kalabilir. Pelvik taban egzersizleri ilerlemeyi yavaşlatabilir ancak mevcut sarkmayı tamamen ortadan kaldırmayabilir. Uygun bir tedavi planı için hekim değerlendirmesi gereklidir.

Sistosel hangi yaşlarda daha sık görülür?

Her yaşta görülebilmesine rağmen, ileri yaşlarda daha yaygın olarak ortaya çıkar. Menopoz sonrası dönemde bağ dokularındaki zayıflık riski artabilir. Doğum öyküsü olan kadınlarda sıklıkla görülmektedir.

Sistosel idrar kaçırmaya neden olur mu?

Evet, bazı hastalarda idrar kaçırma durumu görülebilir. Mesanenin normal pozisyonundan ayrılması, idrar kontrol mekanizmasını etkileyebilir. Özellikle öksürme, gülme ya da fiziksel aktivite sırasında kaçırma gibi şikayetler gözlemlenebilir.

Sistosel ameliyatından sonra tekrar sarkma olur mu?

Başarılı bir ameliyat sonrası uzun yıllar boyunca sorun yaşamamak mümkündür. Ancak yaşlanma, ağır kaldırma veya pelvik taban zayıflığı gibi faktörler nedeniyle zamanla yeniden sarkma meydana gelebilir. Düzenli egzersiz yapmak, riski azaltmaya yardımcı olabilir.