Açık Kaynak Yapay Zekalar, Devlerin Eşine Yaklaştı
Yapay zeka evreninde teknolojik denge sürekli olarak değişiyor. Yeni yayınlanan analizler, kapalı kaynaklı büyük modeller ile açık kaynaklı alternatifler arasındaki performans farkının sadece altı aya kadar indiğini ortaya koyuyor. Bu durum, en gelişmiş yapay zeka yeteneklerinin demokratikleşme sürecinde büyük bir ivme kazandığını gösteriyor. ATOM Projesi’nin sağladığı verilere göre, 2024 yılında 12 ile 18 ay arasında değişen bu gecikme süresi 2025 yılı itibarıyla yarı yarıya azalmış durumda.
Açık kaynak yapay zekanın yükselişi: Performans farkı artık sadece %0,3
Bu hızlı değişimde Çinli teknoloji laboratuvarı DeepSeek tarafından 2025’in başlarında tanıtılan R1 akıl yürütme modeli ön plana çıkıyor. Nvidia’nın CEO’su Jensen Huang, DeepSeek R1 modelini “olağanüstü” olarak tanımlayarak, ilk açık kaynaklı akıl yürütme sistemi olduğunu vurguladı. Huang’a göre bu model, karmaşık sorunları adım adım inceleyebilir ve kendi yanıtlarını doğrulayabilir. Bu teknolojik gelişim, yapay zeka geliştirme süreçlerindeki rekabeti köklü bir şekilde değiştiriyor.
Pazarın kullanım bölümünde ise Alibaba’nın Qwen modelleri ezici bir üstünlük sağlıyor gibi görünüyor. ATOM Projesi analizlerine göre, Qwen 3 model ailesi toplamda 600 milyon indirme sayısını aşarak rakiplerini geride bıraktı. Aralık 2025 verilerine göre, Qwen’in en popüler beş modeli, OpenAI, Nvidia ve Mistral AI gibi devlerin toplam indirme sayısından daha fazla tercih ediliyor. Bu durum, açık kaynaklı modellere olan ilginin ne denli büyük bir seviyeye ulaştığını net bir şekilde gösteriyor.
Kullanım istatistiklerini paylaşan OpenRouter platformu, açık kaynaklı modellerin toplam yapay zeka kullanımının yaklaşık üçte birini oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle Çin merkezli modeller, haftalık token hacminin %30’una ulaşmış durumda. Meta’nın Llama modelleri, yaratıcı tarafından yeni güncellemeler almasa bile Nisan 2025 itibarıyla 1,2 milyar indirmeye ulaşarak Batı dünyasının en popüler açık kaynaklı alternatifi olmayı sürdürüyor.
Ekonomik ve teknik açıdan değerlendirildiğinde, kapalı ve açık modeller arasındaki performans farkı yüzde 17,5 seviyesinden yüzde 0,3 gibi önemsiz bir seviyeye gerilemiş durumda. DeepSeek V3 modeli, 671 milyar parametre barındırmasına rağmen her işlemde yalnızca 37 milyar parametreyi kullanarak yüksek verimlilik sağlıyor. Hatta OpenAI, bu trende yanıt vererek Ağustos 2025’te GPT-OSS 120B adlı açık odaklı modelini piyasaya sürdü. Bu hamle, en büyük teknoloji şirketlerinin bile artık yalnızca kapalı modellerle rekabet edemeyeceğini anlamış olduğunu gösteriyor.
Gelişmiş yapay zeka modellerine erişimin bu kadar kolaylaşması ve hızlanması, teknoloji sektöründe yeni bir dönemin başlangıcını müjdeliyor. Şirketler artık pahalı API sistemlerine bağlı kalmak yerine, kendi alt yapılarında yüksek performanslı açık modelleri kullanmayı tercih edebilir hale geliyor. Peki, siz bu gelişmeler hakkında ne düşünüyorsunuz? Günlük hayatınızda veya işinizde açık kaynaklı yapay zeka modellerini mi yoksa ChatGPT gibi kapalı sistemleri mi tercih ediyorsunuz?
