Doğum Kontrol Hapı Nedir ve Nasıl Kullanılır? A’dan Z’ye Kullanım Kılavuzu
Doğum kontrol hapı nedir? Nasıl kullanılır? Kesin koruma sağlar mı? Yan etkileri nelerdir? Bu soruların hepsine Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Meral Sönmezer açıklık getiriyor… İşte doğum kontrol hapı rehberi… (Bu makalenin ardından doğum kontrol hapını diğer ilaçlarla kullanmak zararlı mı? konusunu da inceleyebilirsiniz)
Op. Dr. Meral Sönmezer, doğum kontrol hapının tanımını “Oral kontraseptifler (OKS) yani doğum kontrol hapları, istenmeyen gebelikleri engellemek için kullanılan etkili yöntemlerden biridir.” şeklinde yapmaktadır. Peki, doğum kontrol hapı hamileliği nasıl önlüyor? Sönmezer’in verdikleri şu şekilde: Hormon içeren ve düzenli kullanıldığında etkili olan doğum kontrol hapları; kombine oral kontraseptifler (KOK), yani östrojen ve progesteron hormonlarını bir arada bulunduranlar ile sadece progesteron içeren ilaçlar olmak üzere iki ana grupta yer almaktadır. Doğum kontrol hapları, içerdikleri östrojen ve progesteron hormonları sayesinde yumurtlamayı engeller, rahim ağzı salgısının yoğunluğunu arttırarak bir bariyer oluşturur ve böylece spermin rahime girmesini önler. Bu sayede istenmeyen gebeliklerin gerçekleşmesini engeller.
DOĞUM KONTROL HAPI KESİN KORUMA SAĞLAR MI?
Doğum kontrol haplarının koruma oranı sıkça sorulmaktadır. Op. Dr. Meral Sönmezer bu soruya şu yanıtı vermektedir: “Düzenli kullanım gerektiren doğum kontrol hapları, gebeliğe karşı 24 saat yüksek koruma sağlar, birçok doğum kontrol yönteminden daha etkin olsalar da hiçbir doğum kontrol yöntemi %100 koruma sunmaz.”
DOĞUM KONTROL HAPI ÇEŞİTLERİ NELER?
Doğum kontrol hapları, kullanım amacına, şekline ve içeriğine göre farklılık göstermektedir.
İçeriğine göre sınıflandırdığımızda:
- Östrojen ve progesteron hormonu içeren kombine oral kontraseptifler (KOK),
- Sadece progesteron içeren oral kontraseptifler (POP-Progestin-only Pill),
- Acil oral kontraseptif haplar (ertesi gün hapları) bulunmaktadır.
- Kullanım şekline göre ise 21 gün ve 28 gün tablet içeren iki tür mevcuttur. 28 tabletlik haplarda, 24 adet hormon içeren tabletle birlikte 4 adet plasebo veya demir ilacı bulunmaktadır.
DOĞUM KONTROL HAPI NASIL KULLANILIR?
Doğum kontrol hapı kullanımıyla ilgili nelere dikkat edilmesi gerektiğini Dr. Sönmezer şu şekilde açıklıyor:
- Doğum kontrol haplarının nasıl kullanılacağı çeşitlerine göre değişir. Genellikle 21 veya 28 gün tabletlerden oluşan haplar, adet döngüsünün ilk 5 günü içinde kullanılmaya başlanabilir; ancak en iyi sonuç için adet döngüsünün ilk günü başlanması önerilir.
- Bu haplar gün içinde her gün düzenli olarak 1 adet alınarak kullanılmalıdır.
- Hapların her gün aynı saatte alınmasına dikkat edilmelidir.
- 21 günlük haplarda, kutunun bitiminde adet kanaması olsa bile 7 gün ara verilmelidir ve bu aradan sonra yeni pakete başlanmalıdır.
- Bu 7 gün içinde adet kanaması meydana gelecektir. Göreceli olarak daha düşük doz hormon içeren 28 günlük haplarda ise ilaca ara verilmeden devam edilir.
- Genellikle kutunun son dönemlerinde adet kanaması başlar. Kutunun son hapları hormon içermese de karışıklık olmaması için tercih edilir; kutunun bitiminden sonra ara vermeden başka bir kutuya devam edilmelidir.
- Doğum kontrol haplarının etkinliğinin devam etmesi ve istenmeyen gebeliklerin önüne geçilmesi için sürekli ve düzenli kullanılması, her gün aynı saatte alınması gerekir.
- Tableti almayı unuttuğunuzda, hemen unuttuğunuz hapı almalısınız ve sonraki hapları normal saatinde içmeye devam etmelisiniz. Eğer tableti unutmanıza 12 saatten az bir süre geçtiyse gebeliğe karşı koruma etkisi devam eder; 12 saatten fazla geçtiyse koruma azalma gösterebilir, bu durumda doktorunuza danışmalısınız.
KULLANMADAN ÖNCE DOKTORUNUZA DANIŞIN
- Doğum kontrol hapına başlamadan önce bir kadın doğum uzmanıyla görüşmek, yaşınıza, kilonuza, adet düzeninize ve tıbbi geçmişinize göre en uygun doğum kontrol yöntemini seçmenize yardımcı olacaktır. Her ilaçta olduğu gibi, doğum kontrol ilacına da doktor önerisiyle başlamanız daha sağlıklıdır.
BU İÇERİKLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
