Doğum Kontrol Hapı Nedir ve Nasıl Kullanılır? A’dan Z’ye Kapsamlı Rehber

Doğum kontrol hapı nedir? Nasıl kullanılır? Kesin koruma sağlar mı? Yan etkileri nelerdir? A’dan Z’ye doğum kontrol hapı kullanımıyla ilgili bu sorularınızı Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Meral Sönmezer yanıtladı… İşte doğum kontrol hapı hakkında bilmeniz gerekenler… (Bu makalenin ardından doğum kontrol hapını diğer ilaçlarla kullanmak zararlı mı? makalemizi de okuyabilirsiniz)

Meral Sönmezer, doğum kontrol hapı nedir? sorusunu “Oral kontraseptifler (OKS), yani doğum kontrol hapları, istenmeyen gebelikleri önlemek için kullanılan etkili bir yöntemdir.” şeklinde yanıtlıyor. Peki, doğum kontrol hapı hamileliğe nasıl engel oluyor? Sönmezer’in belirttiği bilgilere göre: Hormon içeren ve düzenli kullanım ile etkili olan doğum kontrol hapları iki temel çeşitten oluşur: biri kombine oral kontraseptifler (KOK), yani östrojen ve progesteron hormonlarını içeren haplar; diğeri ise sadece progesteron içeren ilaçlardır. Bu haplar, östrojen ve progesteron hormonları sayesinde yumurtlamayı engellemekle kalmayıp, rahim ağzındaki salgının yoğunluğunu artırarak bir bariyer oluşturarak sperm geçişini engeller. Böylece, istenmeyen gebelikler önlenir.

DOĞUM KONTROL HAPI KESİN KORUMA SAĞLAR MI?

Doğum kontrol haplarının koruma oranı ile ilgili de önemli sorular var. Op. Dr. Meral Sönmezer bu durumu şöyle açıklıyor: “Düzenli bir kullanım gerektiren doğum kontrol hapları, gebeliğe karşı 7/24 yüksek koruma sağlar; çoğu doğum kontrol yöntemine göre etkinliği daha yüksektir. Ancak unutulmamalıdır ki, doğum kontrol hapları dahil hiçbir yöntem %100 koruma sağlamaz.”

DOĞUM KONTROL HAPI ÇEŞİTLERİ NELER?

Doğum kontrol hapları, kullanım amacı, şekli ve içeriğine göre farklı çeşitlerde bulunur.

İçerik açısından bakıldığında:

• Östrojen ve progesteron hormonu içeren kombine oral kontraseptifler (KOK),
• Sadece progesteron içeren oral kontraseptifler (POP-Progestin-only Pill),
• Acil durumlar için kullanılan oral kontraseptifler (ertesi gün hapları) gibi çeşitleri vardır.
• Kullanım şekline göre, doğum kontrol hapları 21 günlük ve 28 günlük tabletlerden oluşan iki türdedir. 28 tablet içeren hapların içinde 24 günlük hormon içeren hap ve 4 adet plasebo veya demir ilacı bulunmaktadır.

DOĞUM KONTROL HAPI NASIL KULLANILIR?

Peki, doğum kontrol hapı nasıl kullanılmalı? Kullanımda nelere dikkat edilmeli? Dr. Sönmezer, doğum kontrol hapı kullanımıyla ilgili şu bilgileri veriyor:

• Doğum kontrol haplarının kullanımı çeşitlere göre değişir. Genellikle 21 veya 28 günlük tabletlerden oluşan doğum kontrol haplarına adetin ilk 5 gününde başlanabilir, ancak adetin ilk günü en ideal başlangıçtır.
• Bu haplar 21 veya 28 gün boyunca her gün düzenli olarak 1 adet alınmalıdır.
• Hapların günün aynı saatinde alınmasına özen gösterilmelidir.
• 21 günlük haplar için, kutu bitiminde adet kanaması görülmese bile 7 gün ara verilmeli ve ardından yeni pakete başlanmalıdır.
• Bu 7 günlük arada adet kanaması erwart edilmektedir. 28 günlük haplarda ise ilaca ara vermeden devam edilir.
• Genellikle kutunun son hapları kullanılırken adet kanaması başlamaktadır. Kutunun son ilaçları hormon içermese de, karışıklık olmaması açısından tercih edilmelidir, ve kutunun bitmesinin ardından ara vermeden diğer pakete devam edilmelidir.
• Doğum kontrol haplarının sürekli ve düzenli bir şekilde alınması gerektiği için, her gün aynı saatte almak önemlidir.
• Eğer tablet almayı unuttuysanız, unuttuğunuz hapı fark ettiğiniz an almalı ve sonraki hapları normal saatinizde içmeye devam etmelisiniz. Eğer unuttuğunuz hapı daha sonra fark ederseniz, unuttuklarınızla birlikte o gün almanızda bir sakınca yoktur. İlacı almayı unuttuğunuz süre 12 saatten azsa gebelik koruma etkisi devam eder, ancak 12 saatten fazla geçmişse doktorunuza danışmalısınız.

KULLANMADAN ÖNCE DOKTORUNUZA DANIŞIN

• Doğum kontrol hapına başlamadan önce bir kadın doğum uzmanıyla görüşmek, yaşınıza, kilonuza, adet düzeninize ve sağlık geçmişinize uygun bir doğum kontrol hapı seçimi açısından önemli olacaktır. Her ilaçta olduğu gibi, doğum kontrol ilacını da doktorunuzun tavsiyesiyle kullanmanız daha sağlıklı olacaktır.

BU İÇERİKLER DE İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR