Üveit Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Üveit, gözün orta katmanını oluşturan üvea dokusunun iltihaplanması sonucu gelişen bir göz hastalığıdır. Üvea, iris (gözün renkli kısmı), ciliary body yani siliyer cisim ve choroid tabakasından oluşur. Bu yapı, gözdeki kan damarlarının büyük bir kısmını barındırdığından, iltihaplandığında retina, sinir dokusu ve kornea gibi farklı göz alanlarını da etkileyebilir.

Üveit Nedir?

Üveit, gözün üvea tabakasındaki iltihabın genel adını ifade eder. İltihap, çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Bağışıklık sisteminin göz dokusuna yanlışlıkla saldırması, enfeksiyonlar, travmalar veya sistemik hastalıklar üveite yol açabilir. İltihap, göz içindeki sıvı dolaşımını etkileyerek basıncı artırabilir, retina hasarına yol açabilir veya göz merceğinde bulanıklığa neden olabilir. Üveit genellikle kronik bir seyir izler ve yıllar içinde tekrar eden alevlenmelerle devam edebilir. Bu nedenle, tedaviye sadece atak dönemlerinde değil, uzun vadeli kontrol ve takip programlarıyla da devam etmek önemlidir. Üveit, genç ve orta yaş grubundaki bireylerde sık gözlemlenir, ancak çocuklarda da görülebilir. Erken tedavi edilmediği takdirde kalıcı görme bozukluklarına yol açabilir.

Üveit Belirtileri Nelerdir?

Üveit, tek gözde veya her iki gözde birden görülebilir ve ya kronik ya da akut bir seyir izleyebilir. Bazı durumlarda belirtiler hafif seyrederken, diğerlerinde ani başlayan ve şiddetli ağrı ile görme kaybı yaşanabilir. Tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına neden olabileceğinden, gözde kızarıklık ve ışığa hassasiyet gibi belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması önemlidir.

Üveit belirtileri, iltihabın şiddetine ve gözün hangi bölümünü etkilediğine bağlı olarak değişiklik gösterebilir:

• Göze batma ve ağrı hissi
• Gözde kızarıklık
• Işığa hassasiyet (fotofobi)
• Bulanık görme
• Uçuşan cisimler (floaters) görme
• Görme keskinliğinde azalma
• Gözde sulanma ve baskı hissi

Üveit Neden Olur?

Üveitin nedenleri bazen net bir şekilde tanımlanabilirken, bazen de nedeni bilinmeyen (idiyopatik) olarak adlandırılır. Bağışıklık sistemi hastalıkları, vücudun kendi dokusunu yabancı olarak algılayıp saldırdığı otoimmün süreçler, üveitin en yaygın nedenleri arasındadır. Behçet hastalığı, romatoid artrit ve ankilozan spondilit gibi sistemik hastalıklar üveitle ilişkilidir. Tüberküloz, herpes virüsleri ve toksoplazma gibi enfeksiyonlar da üveite yol açabilir. Ayrıca, göz içi ameliyatları, kimyasal temas ya da göz travması sonrası gelişen inflamasyonlar travmatik üveit olarak sınıflandırılmaktadır.

Üveit Türleri Nelerdir?

Bazı durumlarda genetik yatkınlık önemli bir rol oynamaktadır. Belirli gen gruplarını taşıyan bireylerde üveit riski daha yüksektir. Neden ne olursa olsun, erken evrede kontrol altına alınmazsa göz dokularında geri dönüşü olmayan hasarlar meydana gelebilir. Üveit, iltihabın gözün hangi bölümünde yoğunlaştığına göre farklı türlere ayrılır.

Yaygın üveit türleri şunlardır:

• Ön üveit: Gözün ön kısmında, iris bölgesinde meydana gelir. En sık görülen türdür ve ağrı ile kızarıklık belirgin özellikleridir.
• Orta üveit: Retina çevresindeki alanları etkiler. Görmede dalgalanma ve uçuşan cisimler öne çıkar.
• Arka üveit: Retina ve koroidi etkiler. Görüş ciddi oranda bozulabilir.
• Panuveit: Üveanın tüm bölgelerini etkileyen ciddi bir iltihap türüdür.

Üveit Tanısı Nasıl Konur?

Üveit tanısı, detaylı bir göz muayenesi ile konulur. Göz doktoru, biyomikroskop ile göz içi dokularını inceleyerek iltihabın yerini ve şiddetini değerlendirir. Göz bebeğini büyüten damlalar kullanılarak retina daha net gözlemlenebilir. Göz içi basıncının ölçülmesi, glokom riskinin belirlenmesi için yapılır. Bazı durumlarda optik koherens tomografi (OCT), fundus fotoğrafı, ultrason veya florosein anjiyografi gibi görüntüleme yöntemleri uygulanabilir. Eğer üveitin sistemik hastalıklarla ilişkili olduğu düşünülürse, kan tahlilleri, akciğer filmi ve romatolojik testler istenebilir. Tedavi planı, altta yatan nedenin belirlenmesine göre yapılır.

Üveit Tedavisi Nasıl Olur?

Tedavi, iltihabı kontrol altına almayı, göz dokularını korumayı ve tekrarları önlemeyi amaçlar. Genellikle, kortizon içeren damlalar, tabletler veya enjeksiyonlar ilk tedavi seçeneğidir. İltihabın şiddetli olduğu durumlarda, bağışıklık sistemini düzenleyen ilaçlar (immünsüpresanlar) kullanılabilir. Enfeksiyon kaynaklı üveitte ise antibiyotik veya antiviral tedavi uygulaması gereklidir. Göz bebeğini genişleten damlalar, ağrıyı azaltmaya ve yapışıklıkları önlemeye yardımcı olur. Tedavi süresi hastalığın şiddetine göre değişir ve sıkı takip gerektirir. Üveitin tam olarak iyileşmesi mümkündür, ancak tekrarlama riski nedeniyle düzenli takip önem taşır.

Üveit Hakkında Sık Sorulan Sorular

Üveit kalıcı görme kaybına yol açabilir mi?

Evet, tedavi edilmediğinde retina hasarı, glokom ve katarakt gibi komplikasyonlar kalıcı görme kaybına neden olabilir.

Üveit bulaşıcı bir hastalık mıdır?

Çoğu üveit bulaşıcı değildir. Ancak enfeksiyon kaynaklı türler, altta yatan mikroorganizmaya bağlı olarak bulaşabilir.

Üveit tamamen iyileşir mi?

Birçok vakada tedavi ile kontrol sağlanabilir, ama atakların tekrarlama olasılığı nedeniyle uzun dönem takip gereklidir.

Stres, üveiti tetikler mi?

Dolaylı yoldan bağışıklık sistemini etkileyen faktörler, üveit alevlenmesini artırabilir. Stres bunlar arasında yer alır.